Zwolnienie od kosztów sądowych



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać każda osoba będąca stroną danego postępowania, przy czym przez stronę postępowania sądowego rozumieć należy każdego uczestnika takiego postępowania (także biegły, tłumacz). Jeżeli sąd zwolni stronę w całości od uiszczenia kosztów sądowych, wówczas osoba taka nie musi ponosić ani opłat sądowych, ani wydatków. Do prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy owe nieuiszczone koszty sądowe obciążają Skarb Państwa, natomiast później z zasady koszty ponosi strona, która przegrała postępowanie. Jednakże w uzasadnionych przypadkach sąd może częściowo lub całkowicie zwolnić stronę przegrywającą od zwrotu kosztów procesu stronie wygranej.

Istnieje katalog podmiotów, które są zwolnione od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dotyczy to strony dochodzącej ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa, strony dochodzącej roszczeń alimentacyjnych, strony wnoszącej o uznanie za niedozwolone postanowień umownych, kurator wyznaczony przez sąd, pracownik wnoszący powództwo do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Pacjenta, inspektor pracy i związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy, jak również strona zwolniona przez sąd od ponoszenia kosztów sądowych, strona dochodząca naprawienia szkody spowodowanej ruchem zakładu górniczego, powiatowy i miejski rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących ochrony interesów konsumenta, a także strona w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego. Jedynie w przypadku kuratora, wydatki przez niego ponoszone ponosi osoba, dla której został on wyznaczony albo strona, która wnosiła o jego ustanowienie. W pozostałych przypadkach koszty są ponoszone tymczasowo przez Skarb Państwa. Zwolnienie od kosztów sądowych może przysługiwać z mocy ustawy, może być przyznane w orzeczeniu sądu, jak i może je udzielić referendarz sądowy.

Zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych zostało ustanowione w celu zagwarantowania dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść tychże kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tą formą pomocy państwo realizuje dla społeczeństwa konstytucyjną zasadę prawa do sądu. Dzięki funkcjonowaniu instytucji zwolnienia od kosztów sądowych każda osoba ma prawo do ochrony jej praw, pomimo istnienia generalnej zasady odpłatności polskiego wymiaru sprawiedliwości. Przyznanie owego zwolnienia stronie nie ma charakteru swobodnego uznania przez sąd, gdyż podlega określonym regułom. Wniosek o zwolnienie od kosztów może być złożony ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy lub ma być wytoczona, albo pisemnie.

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać złożony przez podmiot uprawniony razem z innym pismem np. pozwem, od którego osoba, ze względu na warunki zawarte we wniosku o zwolnienie, nie może uiścić opłaty. Wówczas sąd w pierwszej kolejności będzie rozpatrywał wniosek o zwolnienie od kosztów, gdyż dopiero po jego rozpoznaniu sąd będzie wiedział czy jest sens rozpoznania pozwu, od którego nie została uiszczona należna opłata. Natomiast w przypadku prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie albo jedynie jego częściowego uwzględnienia, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo o uiszczenie opłaty pod rygorem zwrotu pisma lub jego odrzucenia. Na postanowienie sądu odmawiające zwolnienia od kosztów przysługuje zażalenie, natomiast na postanowienie w tym przedmiocie wydane przez referendarza sądowego przysługuje skarga.

Osoba składająca wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych winna dołączyć do tego wniosku oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach jego utrzymania. Sąd lub referendarz wyda postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych dopiero po złożeniu przez stronę zainteresowaną wniosku o zwolnienie od tychże kosztów. Wniosek taki może zostać złożony przez osobę fizyczną, osobę prawną, jak i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi. Osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną zamiast oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach jego utrzymania, winna dołączyć do takiego wniosku dokumenty takie jak np. odpis deklaracji podatkowych o wysokości dochodu od początku roku podatkowego, wyciągi z kont bankowych. Należy zauważyć, że zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie przed złożeniem wniosku o wpis do księgi, a jeśli wniosek taki ma być zamieszczony w akcie notarialnym, wówczas przed zawarciem tego aktu.



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Powiązane artykuły