System podatkowy w polsce



Podstawy prawne obowiązującego obecnie w naszym kraju systemu podatkowego zostały nakreślone w Konstytucji RP. Przewiduje ona przede wszystkim, że ustanawianie obciążeń podatkowych może nastąpić w Polsce tylko na podstawie aktu prawa rangi ustawowej. W szczególności dotyczy to nakładania podatków i innych danin publicznych, a także określania podmiotów, przedmiotów opodatkowania, stawek podatków, kategorii podmiotów zwolnionych oraz zasad przyznawania ulg i umorzeń podatkowych.

System podatkowy z zasady powinien być odzwierciedleniem polityki fiskalnej i finansowej państwa. Same podatki natomiast mogą być mechanizmami realizacji dążeń tej polityki. Zgodnie z informacjami ministerstwa finansów, obecny system podatkowy wpisuje się w realizację czterech podstawowych celów strategii fiskalnej państwa polskiego. Podstawowym celem polityki podatkowej, realizowanym poprzez system podatków wydaje się być zapewnienie i stabilizacja dochodów podatkowych. To właśnie w dużej części z podatków finansowana jest bowiem realizacja podstawowych zadań i obowiązków państwa. System podatkowy powinien być więc tak skonstruowany, by umożliwiał pozyskanie zamierzonych środków finansowych przy jak najmniejszych negatywnych konsekwencjach dla gospodarki. Główne zadanie systemu podatkowego, jakim jest dostarczanie dochodów budżetowych powinno jednak odbywać się z uwzględnieniem postulatu społecznej akceptowalności rozkładu obciążeń podatkowych. Znalazło to odzwierciedlenie w umiarkowanej progresji podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z którą wyższe obciążenia podatkowe ponoszą osoby o większych dochodach. Z drugiej jednak strony ważne z punktu widzenia ogólnego interesu państwa jest kształtowanie systemu podatkowego w ten sposób, by promował innowacyjność oraz zachęcał do dokonywania inwestycji, i tworzenia nowych miejsc pracy. Wyrazem tego dążenia jest między innymi ustanowienie liniowej stawki podatku dochodowego od osób prawnych, czy przepisy o specjalnych strefach ekonomicznych. Kolejny cel strategii podatkowej ujęty został pod hasłem: „przyjazność, przejrzystość, uproszczenie”. Do przyjaznego, przejrzystego i prostego systemu podatkowego powinni dążyć nie tylko podatnicy, ale przede wszystkim organy władzy publicznej. Przebudowa aparatu i systemu skarbowego przyczynić się bowiem może nie tylko do lepszego postrzegania i akceptowania podatków przez podatników ale również do wzrostu przychodów podatkowych państwa.

W chwili obecnej na polski system podatkowy składa się jedenaście podatków które dzielimy na bezpośrednie i pośrednie. Podatki pośrednie charakteryzują się tym, że są de facto płacone przy zakupie danego dobra opodatkowanego, np. towaru czy usługi. Zwyczajowo podatki pośrednie wliczone są w cenę i mają wpływ na jej wysokość. Pewne towary podlegają opodatkowaniu kilkoma podatkami pośrednimi naraz: np. alkohol, papierosy czy benzyna. Wśród podatków pośrednich wyróżniamy podatek od towarów i usług (VAT), podatek akcyzowy oraz podatek od gier. Podatki bezpośrednie obciążają z kolei samego podatnika i odprowadzane są bezpośrednio do organów skarbowych. Podatkami bezpośrednimi są w Polsce: podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), podatek dochodowy od osób prawnych (CIT), podatek od spadków i darowizn, podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek rolny, podatek leśny, podatek od nieruchomości oraz podatek od środków transportowych.





Powiązane artykuły