Skutki prawne zawarcia umowy przedwstępnej



Istnieją dwa rodzaje skutków prawnych zawarcia umowy przedwstępnej, silniejszy i słabszy. Skutek silniejszy polega na tym, że osoba uprawniona (wierzyciel) na mocy umowy przedwstępnej może żądać zawarcia umowy przyrzeczonej nawet wbrew woli strony zobowiązanej (dłużnika). Skutek słabszy natomiast sprowadza się do możliwości żądania przez stronę uprawnioną naprawienia szkody, jaką poniosła przez to, iż liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Wierzyciel może żądać zawarcia umowy przyrzeczonej tylko pod warunkiem, iż umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy tej umowy (tj. jeśli do ważności umowy przyrzeczonej wymagana jest forma pisemna, umowa przedwstępna powinna być w tej formie zawarta).

Jeśli powyższe przesłanki są spełnione strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy właściwej przed sądem w trybie przewidzianym przez przepisy postępowania cywilnego, zaś wyrok sądowy będzie równoznaczny ze złożeniem przez stronę, która nie wywiązała się z umowy przedwstępnej, oświadczenia o zawarciu umowy przyrzeczonej. Uprawniony do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej może zamiast tego żądać oczywiście naprawienia szkody. Oznacza to, iż wierzycielowi w tym wypadku służy tzw. upoważnienie przemienne (może on wybrać albo żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej albo żądanie naprawienia szkody przez dłużnika).

Reasumując, aby zrealizować skutek słabszy strona uprawniona musi tylko wykazać, iż poniosła szkodę przez fakt, iż liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej (np. odrzuciła inną ofertę, licząc na realizację umowy przyrzeczonej). Żądanie naprawienia szkody przysługuje uprawnionemu niezależnie od formy umowy przedwstępnej (tj. nawet wtedy, gdy forma umowy przedwstępnej nie czyni zadość wymaganiom dla formy umowy właściwej). Roszczenia uprawnionego ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym miała być zawarta umowa przyrzeczona. Jeżeli wierzyciel dochodził zawarcia umowy przyrzeczonej na drodze sądowej, zaś sąd oddalił takie żądanie, roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem 1 roku od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.





Powiązane artykuły