Roszczenie o naprawienie szkody powstałej w wyniku naruszenia postanowień umowy



Świadczenie odszkodowawcze jest szczególnym rodzajem świadczenia, które polega na naprawieniu szkody. Pojęcie „szkody” należy rozumieć jako uszczerbek jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach, które są chronione przez prawo. Dotyczy to zarówno uszczerbku o charakterze majątkowym jak i niemajątkowym. W przypadku zawarcia umowy strona zobowiązana do spełnienia świadczenia naraża drugą stronę na szkodę, jeśli świadczenia nie spełni. Szkoda, rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym, może mieć w świetle przepisów dwojaką postać. Obejmuje bowiem samą stratę, jako ubytek w mieniu poszkodowanego, ale również utratę korzyści, jakiej poszkodowany mógł się spodziewać osiagnąć, gdyby tej szkody mu nie wyrządzono. Bardzo ważną kwestią jest ustalenie wysokości szkody. Ustalenie wysokości uszczerbku majątkowego dokonuje się poprzez zbadanie majątku poszkodowanego przed ujawnieniem szkody i po jej ujawnieniu. Przy ustalaniu wysokości utraconych korzyści istotne jest, czy ich utrata rzeczywiście nastąpiła, czy też tylko teoretycznie mogła nastąpić. Natomiast, przy ustalaniu wysokości szkody należy oznaczyć bowiem wartość doznanego uszczerbku.

Przepisy prawa cywilnego wskazują, iż jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. Odszkodowanie ma charakter kompensacyjny, czyli przywraca w majątku poszkodowanego stan sprzed zdarzenia wywołującego szkodę. Odnosi się to m.in. do wysokości odszkodowania. Wysokość odszkodowania powinna odpowiadać wysokości poniesionej szkody. Jednakże w pewnych sytuacjach wysokość odszkodowania może być inna. Jedną z ogólnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej jest związek łączący zdarzenie, które uznajemy za przyczynę szkody, z jego skutkiem w dobrach poszkodowanego, tj. szkodą. Jest to tzw. związek przyczynowy. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Obowiązek udowodnienia szkody, czyli tzw. ciężar dowodu, leży zgodnie z obowiązująca regułą prawa cywilnego na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. W tym przypadku będzie to powód, czyli poszkodowany.





Powiązane artykuły