Przedawnione zobowiązanie jako przychód podatkowy



W przepisach podatkowych można znaleźć katalog źródeł przychodów, które podwyższają wysokość podstawy opodatkowania (kwoty, od której oblicza się podatek mnożąc ją przez określony procent, zależny od progu dochodów w skali podatkowej). Zalicza się do nich między innymi przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Prócz, standardowych dla każdego przedsiębiorstwa wpływów gotówkowych i bezgotówkowych z tytułu sprzedaży towarów i usług do źródła przychodów z działalności gospodarczej zalicza się również pewne specyficzne kategorie przychodów powodujące o stronie podatnika, zwiększenie podstawy opodatkowania. Są nimi:

• wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek),
• wartość zwróconych wierzytelności, które zostały odpisane jako nieściągalne albo na które utworzono rezerwy (zgodnie z przepisami o rachunkowości) zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów,
• wartość zwróconych wierzytelności wynikających z umowy leasingu, zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów oraz
• wartość należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której dokonane odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Oczywiście zaliczenia do przychodów dokonuje osoba, która dzięki przedawnieniu lub umorzeniu zobowiązania uzyskała bezpłatnie korzyść majątkową (w postaci zwolnienia z długu). Jako przykład zaliczenia przedawnionego zobowiązania jako przychód można wskazać sytuację, gdy przedsiębiorca jest dłużny bankowi kwotę wynikającą z pożyczki bankowej i zobowiązanie to uległo przedawnieniu. Wtedy przedsiębiorca zyskuje na tym, że nie musi faktycznie spłacać długu zasłaniając się zarzutem przedawnienia, dlatego też od wartości zaoszczędzonej kwoty będzie zobowiązany zapłacić podatek (wliczając ją do podstawy opodatkowania). Należy dodać, że nie wszystkie opisane powyżej wierzytelności podlegają zaliczeniu do dochodu - dotyczy to na przykład umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy, jak również kwot stanowiących równowartość umorzonych zobowiązań, (w tym także umorzonych pożyczek i kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań było związane z postępowaniem upadłościowym z możliwością zawarcia układu w rozumieniu prawa upadłościowego i naprawczego.

Warto dodać, że po stronie wierzyciela wierzytelności opisanych jako przedawnione nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (co służy dyscyplinowaniu wierzycieli do ściągania prze nich długów), natomiast wierzytelności nieprzedawnione, a nieściągalne, po spełnieniu kilku warunków mogą stanowić koszty podatkowe.

Podobnie, choć z pewnymi różnicami, wygląda sytuacja w podatku dochodowym od osób prawnych. Tutaj za przychody uważa się wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), za wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy, wartość umorzonych lub przedawnionych środków na rachunkach bankowych - w bankach, wartość zwróconych wierzytelności, które uprzednio zostały odpisane jako nieściągalne lub umorzone i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz wartość zwróconych wierzytelności wynikających z umowy leasingu zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Do przychodów nie zalicza się jednak kwot, które stanowią równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także z tytułu pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane z bankowym postępowaniem ugodowym, postępowaniem upadłościowym z możliwością zawarcia układu lub realizacją programu restrukturyzacji. Wierzytelności opisane jako przedawnione także w podatku CIT nie stanowią dla wierzyciela kosztów uzyskania przychodów.





Powiązane artykuły