Prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy



Problematyka ustawowego prawa zastawu wynajmującego na rzeczach ruchomych najemcy uregulowana została w sposób szczegółowy w przepisach prawa cywilnego. Takie ustawowe prawo zastawu ma na celu zabezpieczenie należności wynajmującego z tytułu czynszu oraz świadczeń dodatkowych najemcy, jeżeli zalega on z ich zapłatą nie dłużej niż rok czasu. Za świadczenia dodatkowe należy uważać zaś opłaty niezależne oraz opłaty za używanie lokalu. Przykładowo świadczeniami dodatkowymi w przypadku najmu lokalu użytkowego będą opłaty związane z eksploatacją lokalu. Przedmiotem zastawu mogą być tylko rzeczy ruchome, które podlegają zajęciu w świetle przepisów postępowania cywilnego. Przykładowo zatem zajęciu nie podlegają (i nie są przedmiotem ustawowego prawa zastawu): przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie codzienne, ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu, zapasy żywności i opału na okres jednego miesiąca, jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów, narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika itp. Natomiast przedmiotem zastawu ustawowego nie muszą być rzeczy, których właścicielem jest sam najemca.

Przedmiotem zastawu mogą być również rzeczy, co do których najemcy przysługuje udział. Podkreślić także należy, iż w przypadku najmu lokali mieszkalnych przedmiotem zastawu mogą być również wniesione do lokalu ruchomości członków rodziny najemcy, którzy razem z nim zamieszkują lokal mieszkalny. Za członka rodziny najemcy uważa się zatem osoby bliskie najemcy, które są solidarnie z nim odpowiedzialne za zapłatę czynszu oraz innych należnych opłat. Oznacza to, iż ustawowe prawo zastawu nie będzie przysługiwać m.in. na rzeczach ruchomych gości najemcy (nawet jeżeli jest to rodzina) ani na rzeczach podnajemców. Podkreślić także należy, iż w przypadku najmu lokalu mieszkalnego krąg osób, wobec których wynajmującemu przysługuje ustawowe prawo zastawu, jest szerszy niż w przypadku najmu lokalu użytkowego.

Ustawowe prawo zastawu wynajmującego na rzeczach ruchomych najemcy trwa tak długo, jak długo rzeczy, które zostały wniesione do lokalu w nim pozostaną. Co więcej, przepisy prawa cywilnego przyznają wynajmującemu prawo sprzeciwu na wypadek, gdyby najemca próbował takie rzeczy z lokalu usunąć. W przypadku bowiem usunięcia rzeczy ruchomych najemcy z lokalu wynajmujący zostałby pozbawiony zabezpieczenia na wypadek niezapłacenia czynszu oraz świadczeń dodatkowych. Jeżeli pomimo sprzeciwu wynajmującego najemca wciąż będzie dążył do usunięcia rzeczy ruchomych z wynajmowanego lokalu, wynajmującemu przysługuje prawo wystąpienia do sądu o ochronę prawa zastawu. Warto podkreślić, że wynajmujący wciąż ma prawo zastosowania tzw. samopomocy w celu zatrzymania rzeczy najemcy, jako że wydanie zarządzenia przez sąd może przeciągnąć się w czasie. Po zatrzymaniu rzeczy ruchomych najemcy, wynajmujący wchodzi w ich posiadanie. Oznacza to, iż niebezpieczeństwo utraty rzeczy lub ich uszkodzenia także przechodzi na wynajmującego. Wynajmujący po zatrzymaniu rzeczy nie ma jednak prawa ich sprzedaży. Roszczenia wynajmującego mogą być bowiem zrealizowane dopiero na mocy przepisów postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. Dodać również należy, iż zastaw wygasa z takich samych przyczyn jak inne ograniczone prawa rzeczowe. Zastaw wygaśnie więc, gdy wynajmujący zrzeknie się swojego prawa. Ponadto zastaw ustawowy wygasa także z przyczyn przewidzianych dla zastawu umownego. Mowa tu zatem m.in. o wygaśnięciu wierzytelności, przeniesieniu zastawu bez wierzytelności oraz o zwróceniu przez zastawnika rzeczy zastawcy.





Powiązane artykuły