Prawa i obowiązki pracowników samorządowych



Przepisy prawa pracy określające status prawny pracowników samorządowych ustanowiono w celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez samorząd terytorialny. Przepisy te stosuje się względem pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach marszałkowskich oraz wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych; starostwach powiatowych oraz powiatowych jednostkach organizacyjnych;
urzędach gmin, jednostkach pomocniczych gmin oraz gminnych jednostkach i zakładach budżetowych; biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego oraz zakładów budżetowych utworzonych przez te związki; biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z przepisami o pracownikach samorządowych do podstawowych obowiązków pracowników samorządowych należy dbałość o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz indywidualnych interesów obywateli. Do obowiązków pracowników samorządowych należy m.in. przestrzeganie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa. Pracownik samorządowy ma również obowiązek wykonywania swoich zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie. Co więcej do obowiązków pracowników samorządowych należy udzielanie informacji organom, instytucjom i osobom fizycznym oraz udostępnianie dokumentów znajdujących się w posiadaniu jednostki, w której pracownik jest zatrudniony, jeżeli prawo tego nie zabrania. W innych wypadkach na pracownikach samorządowych ciąży obowiązek dochowania tajemnicy ustawowo chronionej.

Pracownicy samorządowi powinni zachowywać uprzejmość i życzliwość w kontaktach z obywatelami, zwierzchnikami, podwładnymi oraz współpracownikami. Ponadto powinni oni zachowywać się z godnością w miejscu pracy i poza nim. Pracownicy samorządowi są ponadto zobowiązani do stałego podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Do obowiązków pracownika samorządowego należy także sumienne i staranne wykonywanie poleceń przełożonego. Jeżeli pracownik samorządowy jest przekonany, że polecenie jest niezgodne z prawem albo stanowi pomyłkę, musi on poinformować o tym na piśmie swojego bezpośredniego przełożonego. W przypadku pisemnego potwierdzenia polecenia pracownik ma obowiązek je wykonać, zawiadamiając o tym jednocześnie kierownika jednostki, w której jest zatrudniony. Jednakże pracownik samorządowy może nie wykonać polecenia, jeżeli jest przekonany, że prowadziłoby to do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. O niewykonaniu polecenia pracownik samorządowy musi zawiadomić kierownika jednostki.

Małżonkowie oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli nie mogą być zatrudnieni w jednostkach samorządowych, jeżeli powstałby między nimi stosunek bezpośredniej podległości służbowej. Ponadto pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, ma obowiązek złożyć oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej. Pracownik taki nie może też wykonywać zajęć sprzecznych lub związanych z zajęciami, które wykonuje w ramach obowiązków służbowych, jeżeli mogłyby mieć wpływ na stronniczość lub interesowność pracownika.

Pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie stosowne do zajmowanego stanowiska oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych. Pracownikowi samorządowemu przysługuje zatem: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne. Wójtom (burmistrzom, prezydentom miasta), staroście, wicestaroście, członkom zarządu powiatu oraz marszałkom, wicemarszałkom i członkom zarządu województwa, których stosunek pracy został rozwiązany w związku z upływem kadencji, przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. W przypadku, gdy któraś z tych osób zostanie jednak ponownie zatrudniona w najbliższej kadencji odprawa nie przysługuje. Pracownikowi samorządowemu wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności z tytułu podróży służbowej. Ponadto pracownikowi samorządowemu za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje (według jego wyboru), wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze. Czas wolny – na wniosek pracownika – może być udzielony w okresie poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.





Powiązane artykuły