Potrącenie w procesie cywilnym



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Potrącenie jest instytucją, która doprowadza do wygaśnięcia zobowiązania. Z zarzutu potrącenia można skorzystać na każdym etapie postępowania sądowego, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Skutkiem potrącenia jest umorzenie oby wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.

Wyróżnić można potrącenie umowne (zwane też kompensatą albo umową kompensacyjną), w którym strony same w drodze porozumienia określają zasady umorzenia przysługujących
im wzajemnie należności. Umowy tego rodzaju oparte są na zasadzie swobody umów
i nie mają do nich zastosowania przepisy dotyczące potrącenia ustawowego. Potrącenie ustawowe natomiast, jest jednostronną czynnością prawną polegającą na złożeniu oświadczenia woli - następuje niezależnie od woli drugiej zainteresowanej osoby.

W przypadku, gdy niższa wierzytelność jest wcześniej wymagalna to dolicza się w praktyce jeszcze odsetki. Przez potrącenie nie mogą być umorzone jednak następujące wierzytelności: nie ulegające zajęciu, o dostarczenie środków utrzymania, wynikające z czynów niedozwolonych oraz te wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne. Jednocześnie, wierzytelność przedawniona może być również potrącona, ale tylko wtedy, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło. W przypadku, gdy przedmiotem potrącenia są wierzytelności o różnym miejscu spełnienia świadczenia, dopuszczalne jest, aby strona, która korzysta z możności takiego potrącenia uiściła drugiej stronie sumę niezbędną do pokrycia uszczerbku.

W praktyce, dwie osoby muszą być względem siebie jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem, świadczenia stron wynikające z tej wierzytelności muszą być jednorodzajowe, a ponadto obie te wierzytelności muszą być wymagalne tzn. w stosunku do obu z nich upłynął już termin realizacji. Jednakże, przy ocenie wymagalności nie bierze się pod uwagę odroczenia wykonania zobowiązania udzielonego przez sąd albo bezpłatnie przez wierzyciela. Ponadto, obie wierzytelności muszą być tego typu, że można je skutecznie dochodzić przed sądem. Dopiero wtedy, gdy te wymagania są spełnione łącznie to każda z tych dwóch osób ma uprawnienie do złożenia oświadczenia o potrąceniu tych wierzytelności. Oświadczenie to jest nieodwołalne, bezterminowe, bezwarunkowe i wywołuje skutki prawne od dnia, kiedy potrącenie najwcześniej stało się możliwe. Innymi słowy, potrącenie staje się skuteczne z datą wsteczną, która pokrywa się z uzyskaniem wymagalności tej wierzytelności, która stała się wymagalna później.



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Powiązane artykuły

Pokaż więcej