Obszary morskie



Na obszary morskie Polski składają się morskie wody wewnętrzne, morze terytorialne oraz wyłączna strefa ekonomiczna. Z tego morskie wody wewnętrzne i morze terytorialne wchodzą w skład terytorium kraju. Tym samym zwierzchnictwo terytorialne Polski rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz na dno morskie wód wewnętrznych i morza terytorialnego, a także na wnętrze ziemi pod nimi. Ponadto, daje to możliwość, jeżeli wymagają tego potrzeby obronności lub bezpieczeństwa państwa, ustanawiania stref zamkniętych dla żeglugi i rybołówstwa, a poza morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym mogą być ogłaszane strefy niebezpieczne dla żeglugi lub rybołówstwa.

Morskimi wodami wewnętrznymi są m.in. część Zalewu Szczecińskiego, część Zatoki Gdańskiej, część Zalewu Wiślanego oraz wody portów określone od strony morza linią łączącą najdalej wysunięte w morze stałe urządzenia portowe, stanowiące integralną część systemu portowego. Morzem terytorialnym Polski jest obszar wód morskich o szerokości 12 mil morskich (co daje 22 224 metry). Jego początek stanowi linia podstawowa morza, czyli linia najniższego stanu wody wzdłuż wybrzeża lub zewnętrzna granica morskich wód wewnętrznych. Zewnętrzną granicą morza terytorialnego jest natomiast linia, której każdy punkt jest oddalony o 12 mil morskich od najbliższego punktu linii podstawowej, przy czym redy, na których odbywa się normalnie załadunek, wyładunek i kotwiczenie statków są włączone do morza terytorialnego. Ograniczeniem zwierzchnictwa państwa na morzu terytorialnym jest prawo nieszkodliwego przepływu dla statków o obcej banderze.

Wyłączna strefa ekonomiczna jest położona na zewnątrz morza terytorialnego i przylega do niego. Obejmuje ona wody, dno morza i znajdujące się pod nim wnętrze ziemi. Granice strefy określają umowy międzynarodowe, a w ich braku jej przebieg może określić Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. W wyłącznej strefie ekonomicznej Polsce przysługują suwerenne prawa do rozpoznawania, zarządzania i eksploatacji zasobów naturalnych, zarówno żywych, jak i mineralnych, dna morza i wnętrza ziemi pod nim oraz pokrywających je wód, a także ochrona tych zasobów oraz suwerenne prawa w odniesieniu do innych gospodarczych przedsięwzięć w strefie. Polska sprawuje także wyłączne władztwo w zakresie budowania i użytkowania sztucznych wysp, konstrukcji i innych urządzeń, badań naukowych morza oraz ochrony i zachowania środowiska morskiego. Państwa obce mogą natomiast korzystać z wolności żeglugi i przelotu, układania kabli podmorskich i rurociągów oraz innych, zgodnych z prawem międzynarodowym, sposobów korzystania z morza.

W wyłącznej strefie ekonomicznej obowiązuje ponadto polskie prawo dotyczące ochrony środowiska. Tylko Polska ma prawo wznoszenia i wykorzystywania w wyłącznej strefie ekonomicznej sztucznych wysp, wszelkiego rodzaju konstrukcji i urządzeń przeznaczonych do przeprowadzania badań naukowych, rozpoznawania lub eksploatacji zasobów, jak również w odniesieniu do innych przedsięwzięć w zakresie gospodarczego badania i eksploatacji wyłącznej strefy ekonomicznej, w szczególności wykorzystania w celach energetycznych wody, prądów morskich i wiatru. Może oczywiście udzielać stosownych pozwoleń podmiotom zagranicznym. Pozwolenie takie wydaje minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, a opiniują ministrowie właściwi do spraw gospodarki, kultury i dziedzictwa narodowego, rybołówstwa, środowiska, spraw wewnętrznych oraz Minister Obrony Narodowej.

Istotnym pojęciem przy określaniu obszarów morskich jest również pas nadbrzeżny. Jest to obszar lądowy przyległy do brzegu morskiego, a w jego skład wchodzą pas techniczny oraz pas ochronny. Pierwszy stanowi strefę wzajemnego bezpośredniego oddziaływania morza i lądu i jest przeznaczony do utrzymania brzegu w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Drugi obejmuje obszar, w którym działalność człowieka wywiera bezpośredni wpływ na stan pasa technicznego. Pas nadbrzeżny przebiega wzdłuż wybrzeża morskiego. Jego minimalną i maksymalną szerokość wyznacza Rada Ministrów, kierując się przy tym uwarunkowaniami lokalnymi, rzeźbą terenu, formą jego zabudowy oraz uwzględniając oddziaływanie żywiołu morskiego na brzeg morski.





Powiązane artykuły

Pokaż więcej