Komu przysługuje własność wód?



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Wody mogą stanowić przedmiot własności wszystkich podmiotów prawa. Przy czym przepisy prawa wodnego przewidują wyraźny podział na wody publiczne i prywatne. Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne zawsze stanowią własność Skarbu Państwa (wody publiczne). Inne wody będą miały status wód publicznych, jeżeli ich właścicielem będzie Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast wody pozostające poza zakresem wód płynących i stanowiących własność podmiotów administracji publicznej będą wodami prywatnymi. Wody płynące i stanowiące własność podmiotów administracji publicznej stanowią podstawę rozwoju cywilizacyjnego i kulturalnego kraju. Zasadą jest, iż płynące wody publiczne, z pewnymi wyjątkami określonymi przez prawo, nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu. Oznacza to, że co do zasady płynące wody publiczne nie mogą stanowić własności ani być przedmiotem praw innych niż Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego podmiotów. Jako wyjątek można wskazać możliwość obciążenia publicznych śródlądowych wód płynących poprzez oddanie ich w użytkowanie obwodów rybackich.

Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonują następujące podmioty. Po pierwsze – minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w stosunku do wód morza terytorialnego oraz morskich wód wewnętrznych wraz z wodami Zatoki Gdańskiej. Po drugie – Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej. Po trzecie – dyrektor parku narodowego, w stosunku do wód znajdujących się w granicach parku (z wyjątkiem wód granicznych). Po czwarte wreszcie – marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa. W pewnych wypadkach można powierzyć wykonywanie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa nadleśniczemu – na jego wniosek.

Zgodnie z prawem wodnym wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Jeżeli zatem właścicielem nieruchomości jest podmiot prywatny, mamy do czynienia z wodami prywatnymi, a jeżeli organ administracji publicznej – z wodami publicznymi. Uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód stojących oraz wody w rowach, znajdujących się na terenie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, wykonują podmioty reprezentujące Skarb Państwa w stosunku do tych nieruchomości. Wodami stojącymi są wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych z ciekami naturalnymi. Rowami są zaś sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu. Ryby oraz inne organizmy żyjące w wodzie stanowią jej pożytki, do pobierania których jest uprawniony właściciel wody. Jak już wcześniej wspomniano, możliwe jest przekazanie powierzchniowych wód płynących w granicach obwodów rybackich w użytkowanie rybackie na podstawie umowy. Wówczas ryby i inne organizmy będą stanowić pożytki z prawa, zaś uprawnionym do ich pobierania będą podmioty biorące obwód rybacki w użytkowanie. Możliwe jest również oddanie za opłatą w użytkowanie gruntów pod wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Eksploatacja gruntu pod wodami jest dozwolona tylko w związku z realizacją przedsięwzięć wskazanych przez prawo wodne, związanych m.in. z energetyką, transportem wodnym, działalnością rekreacyjno – usługową itp.

Właściciel wody nie nabywa praw do gruntów zalanych przez wodę podczas powodzi. Oznacza to, że grunty zajęte podczas powodzi nie stają się własnością właściciela wody. Poszkodowanemu nie przysługuje odszkodowanie od właściciela wody za szkody wyrządzone podczas powodzi, jeśli została ona spowodowana wyłącznie działaniem sił przyrody. Odszkodowanie przysługuje jednak w dwóch wypadkach: gdy zalanie gruntów podczas powodzi powstało wskutek nieprzestrzegania przepisów prawa wodnego przez właściciela wody lub właściciela urządzeń wodnych albo gdy zalanie objęło grunty leżące w granicach polderu przeciwpowodziowego. Natomiast jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Mowa tu o trwałym zajęciu cudzego gruntu w naturalny sposób, w odróżnieniu od czasowego zajęcia gruntu w wyniku powodzi. Wskutek utraty prawa własności do takiego gruntu dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie od właściciela wody. Zgodnie z prawem wodnym wyspy oraz przymuliska powstałe w sposób naturalny na wodach powierzchniowych stanowią własność właściciela wody.



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Powiązane artykuły

  • Komu przysługuje własność wód?