świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum)



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Świadczeniem jest takie zachowanie dłużnika, które jest zgodne z treścią zobowiązania i ma na celu zaspokojenie słusznych interesów wierzyciela. Istotą zobowiązania jest ustalenie treści świadczenia, co powinno nastąpić najpóźniej w chwili jego spełnienia. Świadczeniem jest zarówno działanie, jak i zaniechanie i może polegać na: daniu, czynieniu, nieczynieniu oraz znoszeniu czegoś. Zobowiązanie powstaje na skutek czynności prawnych i zdarzeń prawnych, jak też wskutek czynów niedozwolonych oraz bezpodstawnego wzbogacenia. Prawidłowym wykonaniem zobowiązania jest spełnienie świadczenia wynikającego z treści tego zobowiązania. W następstwie prawidłowego spełnienia świadczenia zobowiązanie wygasa. Jednakże dopuszczalne są sytuacje, w których zobowiązanie wygasa, pomimo iż dłużnik spełnił inne świadczenie niż ustalone pierwotnie w treści zobowiązania. Przypadki takie noszą nazwę świadczeń w miejsce wykonania lub w miejsce wypełnienia. Ma to miejsce wówczas, gdy strony zawrą odpłatną umowę, na mocy której dłużnik spełni inne świadczenie niż wynikające z treści zobowiązania. Znamienne jest, że obok zawarcia takiej umowy, dłużnik musi faktycznie spełnić nowe świadczenie. Wierzyciel natomiast musi takie świadczenie przyjąć przez co zwalnia dłużnika z zobowiązania.

Może się zdarzyć, że nowy przedmiot świadczenia będzie dotknięty wadą. Wierzyciel nie może wtedy żądać spełnienia zobowiązania pierwotnego, gdyż ono całkowicie wygasło, podobnie jak i świadczenie w miejsce wykonania. Jednakże dłużnik ponosi odpowiedzialność i jest obowiązany do rękojmi za wady zmniejszające wartość lub użyteczność nowego świadczenia. Dłużnik jest zwolniony z odpowiedzialności jeśli wierzyciel wiedział o wadach w chwili zawarcia umowy. W drodze umowy strony mogą rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć odpowiedzialność z tytułu rękojmi. Jakkolwiek wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest bezskuteczne, jeżeli dłużnik zataił wady przed wierzycielem. Jeżeli świadczenie w miejsce wykonania ma wady, wierzyciel może od umowy odstąpić, chyba że dłużnik niezwłocznie usunie wady świadczenia. Jeżeli wierzyciel odstępuje od umowy z powodu wady świadczenia, obie strony powinny sobie wzajemnie zwrócić otrzymane świadczenia.

Wierzyciel traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeśli nie zawiadomi dłużnika o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia. Wierzyciel może również żądać naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba że szkoda jest następstwem okoliczności za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Roszczenia z tytułu rękojmi wygasają po upływie jednego roku od dnia spełnienia świadczenia, a w przypadku gdy przedmiotem świadczenia była nieruchomość - z upływem trzech lat. Podsumowując, instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia polega na zwolnieniu się dłużnika z zobowiązania wskutek wykonania innego świadczenia niż pierwotne. Może zaistnieć sytuacja, w której wartość spełnionego świadczenia zastępczego nie jest tożsama z wartością pierwotnego zobowiązania. Wtedy wartość zastępczego świadczenia może być zaliczona na poczet zobowiązania pierwotnego. Przepisy prawa cywilnego nie przewidują ograniczeń co do rodzaju świadczeń, które mogą być przedmiotem wykonania przy świadczeniu w miejsce wypełnienia.



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Powiązane artykuły