środki zaskarżenia i środki nadzoru w postępowaniu administracyjnym



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym dają uprawnionym prawo, aby mogli się oni odwołać od rozstrzygnięć administracyjnych wydanych w pierwszej instancji. Celem środków zaskarżenia jest zatem weryfikacja danego rozstrzygnięcia administracyjnego (jego zmiana albo uchylenie) przez podmiot, który jest uprawniony do wystąpienia z takim żądaniem. Środki zaskarżenia można podzielić zaś na: środki zaskarżenia zwyczajne oraz środki zaskarżenia nadzwyczajne. Podziału takiego dokonuje się na podstawie charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia – w zależności od tego czy jest ono ostateczne, czy też nie. Natomiast środkami nadzoru są środki o charakterze kontrolnym, które są stosowane przez organy administracji publicznej z urzędu.

Zwyczajnymi środkami zaskarżenia są środki przysługujące stronie od takich rozstrzygnięć, które nie mają charakteru ostatecznego. Wśród nich należy wskazać: odwołanie i zażalenie. Odwołanie przysługuje stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji, do organu drugiej instancji. Organem drugiej instancji, do którego służy odwołanie, jest co do zasady organ administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Przepisy prawa mogą jednak wyjątkowo wskazywać inny organ odwoławczy. Przyjmuje się, iż odwołania nie trzeba uzasadniać w sposób szczegółowy, wystarcza samo stwierdzenie strony, iż jest niezadowolona z decyzji organu pierwszej instancji. Odwołanie należy wnieść do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin na jego wniesienie co do zasady wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie albo od dnia jej ogłoszenia stronie. Co do zasady wniesienie odwołania powoduje również wstrzymanie wykonania decyzji (za wyjątkiem decyzji, którym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz które podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa).

Natomiast zażalenie przysługuje stronie na wydane w toku postępowania postanowienia, jednak tylko w sytuacji, gdy przewidziane jest to przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W innych wypadkach strona może zaskarżyć postanowienie tylko za pomocą odwołania od decyzji. Na wniesienie zażalenia strona ma siedem dni od dnia doręczenia postanowienia albo od dnia jego ogłoszenia stronie. Wniesienie zażalenia, w przeciwieństwie do wniesienia odwołania od decyzji, nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Przepisy kodeksu przyznają jednak organowi administracji publicznej, który wydał postanowienie, możliwość wstrzymania jego wykonania.

Nadzwyczajne środki zaskarżenia przysługują natomiast stronie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie administracyjne ma charakter ostateczny. Do nadzwyczajnych środków zaskarżenia należy zaliczyć: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądanie wznowienia postępowania, sprzeciw prokuratora od decyzji ostatecznej, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji oraz skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Podanie o wznowienie należy złożyć do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Termin na wniesienie takiego podania co do zasady wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności będącej przesłanką do wznowienia postępowania.

Środki nadzoru stosowane są co do zasady przez same organy administracji publicznej. Mają one na celu weryfikację rozstrzygnięć administracyjnych z urzędu. Dodać także należy, iż wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji także może nastąpić z urzędu. Pierwszym ze środków nadzoru jest możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzję taką może zmienić lub uchylić organ administracji publicznej, który ją wydał albo organ wyższego stopnia w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmianie lub uchyleniu może podlegać również decyzja, na mocy której strona nabyła prawo. Wymagana jest przy tym jednak zgoda strony. Co więcej wymagane jest, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji oraz aby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Ministrom przysługuje prawo zmiany albo uchylenia decyzji ostatecznych, w wyjątkowych sytuacjach. Taka weryfikacja decyzji jest możliwa, gdy nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo gdy nie można zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Wobec decyzji wydawanych przez organy jednostek samorządu powyższe uprawnienie przysługuje też wojewodzie. Ponadto w ramach środków nadzoru organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, może stwierdzić jej wygaśnięcie. Ma to miejsce w sytuacji, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, zaś stwierdzenie jej wygaśnięcia wynika z przepisów albo interesu społecznego lub interesu strony. Wygaśnięcie decyzji można stwierdzić także wtedy, gdy została ona wydana pod warunkiem, zaś strona warunku takiego nie spełniła.



Potrzebujesz porady prawnej?
Zadzwoń po bezpłatną wycenę
537 396 844






Powiązane artykuły